Genel

GIDA KATKI MADDELERİ

Gıda katkı maddeleri nedir?

“Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”nde tanımlanan gıda katkı maddeleri kullanımı M.Ö. 3500 yıllarına kadar dayanmaktadır. O yıllarda katkı kullanımı et ürünlerini saklamak için kullanılan NaCl (sofra tuzu) ile başlamıştır.

Avrupa Birliğinde yaklaşık 350 GKM kullanılmaktadır. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’ne bağlı tebliğlerde AB’ne uyumlu olarak katkı maddelerinin kullanılabilecekleri ürünler ve kullanım limitleri belirlenmiştir. Birleşik Devletler Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)’nin bu güne kadar kullanımına onay verdiği gıda katkı maddesi sayısı yaklaşık 2800’dür. Çoğu endişe ve teknik sebeplerden kullanılmamaktadır.

Gıda güvenliğini tehdit eden çevresel unsurlar ve teknolojik işlemelere yardımcı olması açısından katkı maddesi kullanımı gereklidir.

E kodları ile belirtilmiş Gıda Katkı maddeleri

  1. Renklendiriciler (E100-199)
  2. Koruyucular (E200-299)
  3. Antioksidanlar (E300-321)
  4. Emülsifiyeler ve Stabilizatörler (E322-500)
  5. Asit-Baz Sağlayıcıları (E500-578)
  6. Tatlandırıcılar, koku verenler (E620-637)
  7. Geniş amaçlı Gıda Katkı Maddesi (E900-927) Şeklinde sınıflandırılmıştır.

E kodları içeren rehberlerde ne olduğu, kaynağı, fonksiyonu, özellikleri kullanımları dışında günlük alım miktarları ve yan etkileri belirtilmiştir.

Uluslararası denetimden geçmiş olan gıda katkı maddeleri insan sağlığı açısından risk oluşturmaz. Risk onaylanmamış katkı kullanımı veya onaylanmış katkı maddelerinin belirtilen koşulların dışında kullanılması ile ortaya çıkar. Ancak tüm gıdalar gibi gıda katkı maddeleri tüketiminde de hastalıkların etkisini ortaya çıkarabilme ihtimali olan katkı maddeleri tüketiminde aşırıya kaçılmamalıdır.

Özetle GKM zararlı değildir. Zararlı olan bilinçsiz ve aşırı tüketim ve konu hakkında araştırma yapmamış bilgisiz insanların toplum üzerinde ilgi çekebilmek, isim duyurabilmek, varlığını kabul ettirebilmek gibi bireysel çıkarları uğruna toplumsal faydaları görmezden gelmesidir. Yani daha basite indirgemek gerekirse herhangi bir maddeye intoleransı veya alerjisi bulunan kişilerin bu maddeyi içeren gıdayı zaten tüketmemesi gerekir, mesela salisat (asprin,dut,) intoleransı olan kişilerin sarı renk veren tartazin içeren gıdaları tüketmemesi gerekir. Sorun yaratacak olan bunların üretilmesi değil bireysel uygunlukların bilinmemesi ve bilinmediği halde tüketilmeleridir. Bu yazımdan sonra bana karşı çıkacak tüketiciler veya mesteklaşlarım olacaktır.

Bana yönelteceğiniz sorulara şimdiden şu cevapları verebilirim;

  1. Antosiyaninler doğal renklendirici olduğu halde neden “GKM zararlıdır!” diyerek yok sayıyorsunuz. Ne yaptı size bu antosiyaninler?
  2. “GKM kanserojendir” cümlesini geçirdiğiniz yazılarınızdan sonra neden cep telefonunuzu çorabınızda taşıyarak gezmiyorsunuz? Radyasyon sizi kanser etmez mi?
  3. Ambalajlı çavdar ekmeğini aldığınızda ve hemen bozulduğunda paranız boşa gitti diye koşa koşa aldığınız yere giderken üreticiden gelen  “Kalsiyum sorbat “ kullanmamızı istemiyordunuz kullanmadık cevabını almayı göze alacakmısınız.
  4. Her gün sucuk mu tüketiyorsunuz ki raf ömrünü uzatmadan üretsinler 2 günde bozulsa daha mı mutlu olacaksınız?
  5. En önemlisi de sizi bunları kullanmanız için zorlayan mı var?
  6. Hayır. Ben doğal ve sağlıklı beslenmiyorum. Yeri geliyor umursamadığım için yeri geliyor zorunda kaldığım için sağlıksız, katkı maddesi kullanılmış ya da işlenmiş ürün tüketiyorum. Bunun da nedeni 3 milyar yıldır yaşayan dünyada kaç yıl yaşayabilirim diye düşünmem. Ve dünyaya sağlıklı değil mutlu bir ömür sürmek için gelmiş olmam.
  7. En genel cevabım ise bir soru! Bana sadece gıda açısından değil her anlamda sağlıklı yaşadığınızı asla işlenmiş ve risk oluşturan ürün tüketmediğinizi ispatlayabilir misiniz? Bence bunu yapamayacaksınız!

Sonuç olarak insanları GKM tüketmeye yöneltmek gibi bir amacım yok fakat lütfen insanları araştırmaya ve öğrenmeye sevk edin. Aynı zamanda tercih yapabilmelerine izin verin. Kimse sizin düşüncenizi kabul etmek zorunda değil düşünceniz yanında bilgi verin ve daha çok sorgulamaya açık pozisyonlar bırakın. Özellikle meslektaşlarım sizler diyetisyen değilsiniz! Sağlıklı beslenme ucundan bizle ilgili olsa da bizim alanımız değil! Bizler eğitimimizi bununla alakalı olarak almıyoruz. Gıda mühendisliğine benim gözümden bakmak isterseniz Benim Gözümden Gıda Mühendisliği yazımı inceleyebilirsiniz. Dilerseniz üye olabilir ve instagram , twitter , facebook ve linkedin hesaplarımızdan da bizi takip edebilirsiniz.

Gıda Katkı Maddeleri ile ilgili detaylı paylaşımlara kafama estikçe yer vereceğim. Saygılarımla….

Please follow and like us:
error

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Facebook
Facebook
LinkedIn
Instagram
Araç çubuğuna atla